G�NDEM

2001 y�l�nda bir�ok �r�nde �nemli �l��de �retim d����� bekleniyor.

2001, �retimde d���� y�l�

D�nya emtia ticareti canl� bir y�l� geride b�rakt�. Ancak yeni y�lda ayn� canl�l���n ya�anmayaca�� endi�esinin, piyasalarda belirsizli�e yol a�t��� belirtiliyor. 2001 y�l�nda bir�ok �r�nde �nemli �l��de �retim d����� bekleniyor. Kahve ve kakaoda ise �zel bir durum ya�an�yor. ��nk� bu iki �r�nde hem �retici, hem de t�ketici �lkelerin elinde stoklar birikmi� durumda.

2000'de ham petrol fiyatlar�ndaki art��lar ve iklim ko�ullar�ndaki anormallikler, d�nya ekonomisi performans�n� olumsuz y�nde etkiledi. Bu durum y�l boyunca emtia fiyatlar�nda ani ini� ve ��k��lar�n ya�anmas�na neden olurken, geli�melerin piyasalarda belirsizli�i art�rd��� kaydedildi. 2001 y�l� i�inde bir�ok �r�nde kaydade�er derecede arz a���� meydana gelece�i tahmin ediliyor.

Birle�mi� Milletler'e ba�l� G�da ve Tar�m �rg�t�'n�n (FAO) hesaplamalar�na g�re, d�nya toplam tah�l �retiminin 2000-2001 d�neminde ge�en y�la oranla y�zde 1,7 oran�nda bir azalmayla 1 milyar 848 milyon ton olarak ger�ekle�mesi bekleniyor. Bu�day �retimi de tahminen, ge�en y�la oranla y�zde 1,4 azalarak 582.2 milyon tona gerileyecek. Piyasada talebin arz� a�aca�� ve bunun da fiyatlar� art�raca�� belirtildi

D�nya emtia ticareti canl� bir y�l� geride b�rakt�. Ancak yeni y�lda ayn� canl�l���n ya�anmayaca�� endi�esinin, piyasalarda belirsizli�e yol a�t��� belirtiliyor. 2001 y�l�nda bir�ok �r�nde �nemli �l��de �retim d����� bekleniyor. Kahve ve kakaoda ise �zel bir durum ya�an�yor. ��nk� bu iki �r�nde hem �retici, hem de t�ketici �lkelerin elinde stoklar birikmi� durumda.
2001 y�l�nda ABD ekonomisinin yava�layaca�� ve buna ba�l� olarak Avrupa ekonomisinin de olumsuz etkilenece�i yolundaki �ng�r�ler d�nya emtia ticaretindeki belirsizli�i artt�r�yor.
2000'de ham petrol fiyatlar�ndaki art��lar ve iklim ko�ullar�ndaki anormallikler, d�nya ekonomisi performans�n� olumsuz y�nde etkiledi. Bu durum y�l boyunca emtia fiyatlar�nda ani ini� ve ��k��lar�n ya�anmas�na neden olurken, geli�melerin piyasalarda belirsizli�i art�rd��� kaydedildi. 2001 y�l� i�inde bir�ok �r�nde kaydade�er derecede arz a���� meydana gelece�i tahmin ediliyor.
�zellikle T�rkiye'de 2001'de b�y�menin negatife d�nece�i, i�sizli�in ve iflaslar�n artaca�� �ng�r�l�rken, maliyetlerini piyasa fiyat�n�n alt�na �ekerek rekabet g�c�n� art�ramayan firmalar�n elenece�i tahmin ediliyor. Reel sekt�r� 2001 y�l�nda ciddi zorluklar�n bekledi�i kaydediliyor. 2001'in her kesim i�in zor ge�mesi beklenirken, �zellikle sermaye yap�lar� zay�f olmalar� nedeniyle KOB�'lerin ciddi s�k�nt�larla kar��la�abileceklerine dikkat �ekiliyor. D�nyada emtia hareketlerinin 2000 y�l� seyri ve 2001 beklentileri ��yle:

Bu�day ve tah�l fiyatlar�nda ibre yukar� do�ru

Birle�mi� Milletler'e ba�l� G�da ve Tar�m �rg�t�'n�n (FAO) hesaplamalar�na g�re, d�nya toplam tah�l �retiminin 2000-2001 d�neminde ge�en y�la oranla y�zde 1,7 oran�nda bir azalmayla 1 milyar 848 milyon ton olarak ger�ekle�mesi bekleniyor. Bu�day �retimi de tahminen, ge�en y�la oranla y�zde 1,4 azalarak 582.2 milyon tona gerileyecek. Piyasada talebin arz� a�aca�� ve bunun da fiyatlar� art�raca�� belirtildi.
�ngiliz The Economist Intelligence Unit (EIU) uzmanlar�n�n haz�rlad��� raporda, bu�dayda arz-talep dengesizli�ine ve stoklar�n halen h�zla azalmakta olu�una dikkat �ekilerek, stoklar�n bu tempoyla d�nya g�da g�venli�i a��s�ndan kritik e�ik olarak say�lan 32 milyon tonun alt�na inece�i ifade edildi. Bu nedenlerle bu�day fiyatlar�n�n 2001 y�l�n�n ilk yar�s�nda artaca�� kaydedildi. Sekt�rde k�t�mser �retim tahminleri yap�p fiyatlar�n y�kselece�ini �ng�rmenin, yayg�n bir uygulama oldu�u da belirtiliyor.
FAO verilerine g�re, arpa, m�s�r, yulaf, �avdar gibi �r�nlerde de toplamda y�zde 1,5'lik bir gerilemeyle 870 milyon ton �r�n al�nd�. �retimde gerileme en �ok y�zde 2,3'le pirin�te kendini g�sterdi ve bu y�l pirin� �retimi 396 milyon ton oldu. D�nya tah�l �r�nleri ticaretinin ise 2000-2001 d�neminde 238 milyon tonu bulaca�� tahmin edildi. �zellikle bu�day d��� tah�l �r�nlerinde ve pirin�te talebin artt��� g�zlemlendi. �retimin olumsuz etkilenmesi sonucunda 2001 fiyatlar�n artaca�� �ng�r�s�nde bulunuldu.

�eker �retimi azalacak

Ola�an d��� k�t� hava ko�ullar�n�n olumsuz etkiledi�i bir tar�m �r�n� de �eker. A��r� so�uklar, hatta don �zellikle Brezilya'da 2001 y�l� i�inde elde edilecek �r�n� olumsuz etkiledi. Bu y�zden 2000 y�l�nda d�nyada �eker fiyatlar� hayli hareketli bir �izgide seyretti. Eyl�l 1999-Eyl�l 2000 d�neminde talebin �zerinde ger�ekle�en arz�n, 2001 y�l�nda hayli azalaca�� tahmin ediliyor. EIU'in haz�rlad��� bir rapora g�re, d�nya �eker t�ketimi 2001 d�neminde y�zde 2,3 art��la 133 milyon ton olacak. �retimin ise ayn� d�nemde gerileyerek, ancak 128,7 milyon ton d�zeyinde kalaca�� ve bunun da �n�m�zdeki y�l �eker fiyatlar�n artmas�na neden olaca�� �n� s�r�ld�.

Kahve fiyatlar� d���yor

Kahve �retiminde k�t� iklim ko�ullar�na ra�men inan�lmaz bir bolluk ya�an�yor. Arz, talebin �ok �zerinde ve o y�zden kahve fiyatlar� son 30 y�l�n en d���k d�zeyinde seyrediyor. Talebin hayli �zerindeki �retimden ayr� olarak da� gibi stoklar da fiyatlar� d���r�c� bir rol oynuyor. 2001 y�l�nda �retici �lkeler ihracatlar�n� g�n�ll� olarak k�sarak fiyatlar�n yukar� do�ru k�p�rdamas�na �al��salar bile (ki bu konuda hen�z bir t�rl� uzla�amad�lar) fiyatlar�n yine de d���k d�zeylerde kalmas� g��l� olas�l�k olarak g�r�l�yor.

Kakao t�ketimi �ok az

Kakaoda durum, kahveden de farkl� de�il. Bu �r�nde stoklar �i�kin ve kakao �retimi talebin �zerinde seyrediyor. 1999 y�l�nda 2 milyon 767 bin tonun �st�nde ger�ekle�en kakao �retiminin 2000 y�l�nda 3 milyon tonu a�t��� tahmin ediliyor. Bu y�zden arz ve talep aras�nda arz lehine �ok b�y�k bir dengesizlik olu�tu ve fiyatlar ba�a�a�� gitti. Buna kar��l�k 2001 y�l� kakao �retiminin bu y�lkinden d���k ��kmas� bekleniyor. �retici �lkelerin de g�n�ll� olarak pazara mal vermeyi k�sacaklar� �ng�r�l�yor. Bu iki etkenden �t�r� 2001 y�l�nda kakao fiyatlar�nda belli bir art�� beklenmekle birlikte tonu 600 dolar�n hayli alt�nda bir grafik �izece�i g�r��� piyasalara egemen.

Pamukta rekolte s�k�nt�s�

Pamuk �retiminde d�nyan�n �nde gelen �reticileri aras�nda yer alan ABD ve �in'de bu y�l rekoltenin d��mesi 2001 y�l� pamuk fiyatlar�nda art�� olaca�� tahminlerine yol a��yor. Talebin arzdan daha h�zl� artt��� da bir ger�ek. 1999-2000 y�l�nda d�nya pamuk �retimi 19 milyon 139 bin ton olarak ger�ekle�ti. 2000-2001 d�neminde 18 milyon 996 bin tona d��ece�i tahmin ediliyor. ABD Tar�m Bakanl���'n�n en son verilerine g�re d�nya pamuk stoklar� san�lan�n �zerinde ��kt�. Bu y�zden y�l�n son g�nlerinde pamuk fiyatlar� bir miktar indi. 2001 y�l�nda ola�and��� geli�meler olmad��� taktirde fiyatlar�n daha ziyade yatay bir seyir izlemesi bekleniyor.

T�rkiye'de 2001 korkusu

Enflasyonu d���rme hedefine y�nelik olarak kat� bir mali program izleyen T�rkiye'de 2000 y�l�n�n son iki ay�na dek sanayi �retimi belirgin bir �ekilde artt�. �malat sanayiinde kapasite kullan�m oranlar� her ge�en ay d�zenli olarak y�kseldi. Tar�m ise genelde hava ko�ullar�n�n kurban� oldu. Kas�m ay�ndan itibaren bankac�l�k sekt�r�nde ba� g�steren ciddi mali kriz h�zla reel sekt�r� de etkilemeye ba�lay�nca �zellikle sanayicileri ve t�keticileri 2001'in, 2000 y�l�n� arataca�� korkusu sard�.

Bu�dayda rekolte ve kalite d��t�

Havalar�n anormal gitmesi, �zellikle de a��r� s�caklar ve kurakl�k bir�ok tar�m �r�n�nde �retim d����lerinin yan�s�ra kalitede de gerilemeye yola�t�. En olumsuz etkilenen �r�nlerin ba��nda bu�day geliyor. �zellikle ekmeklik bu�day kalitesi hayli bozuldu ve ithal art���n� g�ndeme getirdi. Piyasa �evreleri bu durumda 2001 y�l�nda ekmeklerin kalitesinin bozulmas� veya ciddi fiyat art��� se�eneklerinin kendini dayatt���n� belirtiyorlar.
Sebze ve meyve �retimini de olumsuz etkileyen kurakl�k ay�i�e�i, pamuk gibi sanayide kullan�lan �r�nlerde de �retimi d���rd�. Buna kar��l�k baz� �r�nlerde hava ko�ullar� �ok uygun gitti ve rekoltede rekorlar k�r�ld�.

Zeytin ve zeytinya�� y�z g�ld�rd�

Buna kar��l�k baz� tar�msal �r�nlerde de �retim patlamas� ya�and�. Bunlar�n ba��nda zeytin ve ona ba�l� olarak zeytinya�� geliyor. T�rkiye genelinde ge�en y�l sadece 54 bin ton olan zeytinya�� �retimi 2000 y�l�nda 201 bin tonu ge�ti. Zeytin rekoltesinin bol olmas�n�n yan�s�ra ola�an�st� kaliteli olmas� da zeytinya��n�n tamam�na yak�n�n �ok d���k asitli olmas� sonucunu do�urdu.

F�nd�k �reticisi memnun

K�t� hava ko�ullar�ndan �t�r� f�nd�k rekoltesi d��mesine ra�men fiyatlardan �t�r� y�z� g�lenlerden biri de f�nd�k �reticileri oldu. Fiskobirlik'in pe�in �deme yapt��� f�nd�kta 400 bin ton rekolte al�nd�. Daha �nemlisi f�nd���n ihra� fiyat� 300 dolar�n �st�ne ��kt�.

Antepf�st����nda ihracat d��t�

Antepf�st���nda �ift�inin y�z� rekolteden yana g�ld� ama ihracat ge�en y�la k�yasla y�zde 70'in �zerinde geriledi. �� piyasada da fiyatlar y�zde 150'nin �zerinde artt�.

Kay�s� �retiminde rekor

Kay�s� �retiminde son 40 y�l�n rekoru k�r�ld�. K�� mevsiminde havalar�n s�cak seyretmesi �retimi artt�rd�. 1999 y�l�nda 40 bin ton olan kay�s� �retimi 2000'de 110 bin tona y�kseldi.

Pamukta rekolte s�k�nt�s�

Ege ve �ukurova b�lgesinde pamuk �retimi 1999'a k�yasla d��t�, buna kar��l�k GAP b�lgesinde bir miktar art�� var, ancak sonu�ta ge�en y�l T�rkiye'nin b�t�n�nde 791 bin 298 ton olan olan �retimin, bu y�l hen�z kesin rakamlar belirlenmedi ama 740 bin dolaylar�nda olaca�� tahmin ediliyor.


BU HABERLE �LG�L� D��ER GEL��MELER

Haber listemize �ye olup tar�m sekt�r�ndeki haberlere, geli�tirici herkese a��k tart��ma platfomlar�na kat�labilirsiniz.
.
Mail adresinizi sol a�a��ya yaz�n ve "Listeye Gir" butonuna t�klay�n.
Kar��n�za gelecek sayfadaki formu eksiksiz doldurun.

Powered by ListBot

G�NDEM

>> Tar�m�n Kalbi �stanbul'da Att�

>> 2001, �retimde d���� y�l�

>> Tekelle�me Olmayacak

>> T�rkiye, tar�mda b�y�k
>> potansiyel





ANA SAYFAYA D�N



 
Copyright�1996-2000 Cine-Tar�m A.�. Her hakk� sakl�d�r. Cine-Tar�m A.�.'nin yaz�l� izni olmaks�z�n hi�bir yaz�l� ve g�rsel malzeme k�smen ya da b�t�n�yle kullan�lamaz.