YORUM

Adana �ift�iler Birli�i Ba�kan� Cumali Do�ru, 2000 y�l�n� de�erlendirdi

�Piyasada �ok ciddi sorumsuzluk, denetimsizlik ve de kara doyumsuzluk var ...�

Devletin, �ift�ilerin kulland��� g�breye olan deste�i y�zde 50 iken, bug�n bu destek ortalama y�zde 17�ye d��m��t�r. Zaten verilen destek y�zde 17 KDV ad� alt�nda geri al�nmakta olup ger�ek bir destek s�z konusu de�ildir. Dolay�s�yla y�zde 17 devlet deste�iyle piyasada fiyat istikrar� sa�lanmas� m�mk�n de�ildir. ��nk� rekabet ortam�n�n olmad��� g�bre piyasas�nda firmalar hareketlerinde daha �ok birbirlerini takip etmektedirler. Fiyatlar maliyet art� kar hesab�na g�re belirlenmemektedir. Rekabete dayal� bu piyasada �ok ciddi bir sorumsuzluk, denetimsizlik, ve kara doyumsuzluk vard�r. Bu nedenle ithalat te�vik edilerek kolay ve cazip hale getirilmelidir.

2000 y�l�n�n sonunda �ukurova tar�m�n�n kapsaml� bir sonu� analizini yapt���m�z zaman olumlu geli�melerin yan�nda �ok ciddi dengesizliklerinde birlikte ya�and���n� g�r�r�z.

Bu y�l m�s�r ithal fonlar�n�n zaman�nda ve yeterince konulmas� neticesi hasat mevsiminde �lkeye ithal m�s�r girmedi, haks�z rekabet olmad�, serbest piyasa �al��t�, yurti�i talep y�kseldi �r�n�n tamam�n� sanayici ve t�ccar ald�. Bu durumda bir taraftan �retici, t�ccar ve sanayici yararlan�rken, di�er taraftan da devlet m�baya ve finansman s�k�nt�s�ndan kurtuldu. Zaten devletin g�revi de �r�n�n tamam�n� almak de�il serbest piyasay� �al��t�racak mekanizmalar� ortaya koymakt�r.

Pamukta devaml� y�kselen d�nya fiyatlar�n�n, yurti�i fiyatlara yans�mas� sa�land�. Bu olumlu geli�mede �ukobirlik y�netiminin y�kselen d�nya fiyatlar�n� yak�ndan takip ederek al�m fiyatlar�nda devaml� ve d�zenli ayarlamalar yapmalar�n�n �ok ciddi katk�s� oldu�unu kabul etmek, ba�ar�lar�n� kutlamak gerekir. Sonu�ta �retici pamu�unu d�nya fiyatlar�ndan satan sanayici de d�nya fiyatlar�ndan ham maddesini temin etti, iki tarafta uygulamadan memnun kald�. Dolay�s�yla gelecek y�l daha geni� alanlara pamuk ekimi yap�lacak tekstil sanayicimizde ihtiyac� olan pamu�u Yunanistan, Suriye ve ABD�den de�il yurti�inden sa�layacakt�r.

Olumsuzluklara gelince i� ticaret hadlerinin devaml� tar�m sekt�r� aleyhine geli�mesi ve yayg�nla�mas� neticesi �r�n fiyatlar�yla girdi fiyatlar� aras�ndaki zaten bozuk olan dengelerin 2000 y�l�nda daha da bozularak �reticilerin girdi kullanamaz hale gelmeleridir. T�rkiye �MF�yle Stan-by anla�mas� imzalad�, ekonomik bir program haz�rlad�. Bu program �er�evesinde enflasyon y�zde 25 olarak hedeflenirken tar�m �r�nleri fiyatlar�na da y�zde 25 art�� �ng�r�ld�. Ancak g�bre, akaryak�t, zirai ila� tohum gibi temel girdi fiyatlar�n�n y�zde 100 ile y�zde 250 aras�nda art�� g�stermesi b�y�k haks�zl�k oldu. �rnek olarak g�bre meselesini ortaya koymak istiyorum. Son y�llardaki verilere g�re g�bre t�ketimi hektara 83 Kg�d�r. Bu veri Bulgaristan�da 173 Kg, Yunanistan�da 170 Kg, Fransa�da 295 Kg, �ngiltere�de 368 Kg�dir.

�ift�ilerimizin yeterli g�bre kullanamamalar�n�n tek nedeni g�bre fiyatlar� ile �r�n fiyatlar� as�ndaki dengenin �reticiler aleyhine her ge�en y�l daha da bozulmas�d�r. 1999 y�l� Haziran ay�nda bu�day�n� 72 bin liradan satan �retici, bir kilo bu�day paras� ile kilosu 41 bin liradan 1.750 gr, �re g�bresi alabilirken, 2000 y�l� Haziran ay�nda bu�day�n� 91.800 liraya satarak bir kilo bu�day paras� ile kilosu 140 bin liradan ancak 655 gr �re g�bresi alabilmektedir. Bir y�l i�erisinde 1,096 gr. G�bre �ift�inin cebinden u�up gitmi�tir.

Devletin, �ift�ilerin kulland��� g�breye olan deste�i y�zde 50 iken, bug�n bu destek ortalama y�zde 17�ye d��m��t�r. Zaten verilen destek y�zde 17 KDV ad� alt�nda geri al�nmakta olup ger�ek bir destek s�z konusu de�ildir. Dolay�s�yla y�zde 17 devlet deste�iyle piyasada fiyat istikrar� sa�lanmas� m�mk�n de�ildir. ��nk� rekabet ortam�n�n olmad��� g�bre piyasas�nda firmalar hareketlerinde daha �ok birbirlerini takip etmektedirler. Fiyatlar maliyet art� kar hesab�na g�re belirlenmemektedir. Rekabete dayal� bu piyasada �ok ciddi bir sorumsuzluk, denetimsizlik, ve kara doyumsuzluk vard�r. Bu nedenle ithalat te�vik edilerek kolay ve cazip hale getirilmelidir.

Oysa mevcut mevzuata g�re ithalat�� firma olabilmek i�in 100 milyar Tl �irket sermayesi ve y�ll�k 10 bin ton ithalat �art� rekabetten �ok tekelle�meye te�vik etmektedir. Bu durum son derece d���nd�r�c�d�r.

Yurtd���nda T�rkiye�nin t�ketemeyece�i kadar bol ve ucuz g�bre vard�r. �lkemizde 140 bin TL�ye sat�lan �re g�bresi Cezayir ve Tunus�ta fob sat�� fiyat� 100 dolar/ton dur. Buna 30 dolarda nakliye ve ithalat�� kar� koyarsak 130 dolar/ton yapar ki bununda kar��l��� 89 bin tl/kg�d�r. Dolay�s�yla g�bre piyasas�nda haks�z kazan� vard�r, buda �reticinin cebinden ��kmaktad�r. Bu haks�zl���n �nlenmesi i�in �ncelikle g�bre ithalat�n�n �n�ndeki engeller acilen kald�r�lmal�d�r.

Ayr�ca Tar�m Kredi ve Tar�m Sat�� Kooperatif Birlikleri, ihtiya�lar�n� ithalatla kar��layarak talebi a�a��ya �ekip piyasada rekabet�i ortam�n olu�mas�na yard�mc� olmal�d�rlar. Aksi halde zaten k�s�tl� g�bre kullanan �retici daha da k�s�tlamalara gidecek, �retim d��ecek, T�rkiye�de daha �ok d��a ba��ml� hale gelecektir.

BU HABERLE �LG�L� D��ER GEL��MELER

Haber listemize �ye olup tar�m sekt�r�ndeki haberlere, geli�tirici herkese a��k tart��ma platfomlar�na kat�labilirsiniz.
.

	Mail adresinizi sol a�a��ya yaz�n ve "Listeye Gir" butonuna t�klay�n.
	Kar��n�za gelecek sayfadaki formu eksiksiz doldurun.

YORUM

>> Reform, 'No'form / Kemal Erdo�an

>> Piyasada �ok ciddi sorumsuzluk,
>> denetimsizlik ve de k�r�
>> doyumsuzluk var

>> Tar�mda yeni d�nem

ANA SAYFAYA D�N